Table \'./smmmyeterlilik_smmm/jos_fb_whoisonline\' is marked as crashed and should be repaired SQL=INSERT INTO jos_fb_whoisonline (`userid` , `time`, `what`, `task`, `do`, `func`,`link`, `userip`, `user`) \n VALUES (\'0\', \'1516438629\', \'MUHASEBE DENETİMİ DERS NOTLARI\',\'\',\'\',\'view\',\'http://www.smmmyeterlilik.com/index.php?option=com_fireboard&catid=5&func=view&id=544&Itemid=27\', \'23.22.240.119\', \'0\')
FireBoard
Hoşgeldiniz, Ziyaretçi
Lütfen Giriş ya da Kayıt.    Şifrenizi mi unuttunuz?
EN ALT Cevapla Beğenilen: 0
BAŞLIK: MUHASEBE DENETİMİ DERS NOTLARI
#544
guliz (Kullanıcı)
Gold Boarder
Gönderiler: 196
graph
Şu An Sitede Değil Kullanıcı bilgilerini görmek için tıklayın
MUHASEBE DENETİMİ DERS NOTLARI 5 Yıl, 10 Ay önce Başarı: 0  
ARKADAŞLAR MUHASEBE DENETİM ÖZETLERİM. BUNLARA ÇALIŞIRSANIZ KAÇIRACAĞINIZ SORU OLMAZ BU DERSTEN GALİBA ÇOK UĞRAŞTIM ÇÜNKÜ GERİ KALAN KONULARI BİTİRDİĞİMDE GÖNDERECEĞİM. İSTEYENE AYRI AYRI HALDE PDFF FORMATINDA E-MAİL ADRESİNE GÖNDEREBİLİRİM. TABİ BU YASAK DEĞİLSE... RAPİDSHE Yİ YAPAMADIM İYİ ÇALIŞMALAR...

MUHASEBE DENETİMİNİN TANIMI VE ÖZELLİKLERİ

1. Muhasebe Denetiminin Tanımı:

Muhasebe denetimi bir ekonomik birim veya döneme ait bilgilerin önceden belirlenmiş ölçütlere olan uygunluk derecesini araştırmak ve bu konuda bir rapor düzenlemek amacıyla bağımsız bir uzman tarafından yapılan kanıt toplama ve değerleme sürecidir.

2. Muhasebe Denetiminin Özellikleri:


Dönem Unsuru – Karşılaştırma Unsuru – Kanıt Toplama – Uzman / Bağımsız - Rapor

Denetim ekonomik bir birim veya döneme ait bilgilere uygulanır: Denetim çalışmaları kesinlikle başlangıcı ve sonu belli olan bir dönemi kapsamalıdır. Bu genelde 1 yıl olabileceği gibi 3 aylık 2 yıllık veya işletmenin tüm faaliyet dönemini kapsayacak bir süreçte olabilir.

Kontrol: Denetimin başlangıcı veya denetimden önce gelen faaliyettir.
Revizyon: Bir kez daha inceleme tekrar incelemek gözden geçirmek.

Denetim bir karşılaştırma sürecidir: Örneğin muhasebe denetimi yapılıyorsa kullanılacak ölçütler Genel Kabul Görmüş Muhasebe İlkeleridir. Vergi incelemesi yapılıyorsa kullanılacak ölçütler Vergi Mevzuatlarıdır. İç denetim yapılıyorsa ölçüt devlet veya işletme tepe yönetimi tarafından konulmuş olan kurallardır.

Denetim kanıt toplama ve değerleme esasına dayanır: Denetçiler belli bir görüşe ulaşabilmek için yeterli sayı ve kalite de kanıt toplamak zorundadırlar.

Denetim konusunda uzman ve bağımsız kişilerce yürütülür: Denetim yeterli bilgi deneyimine sahip uzman ve bağımsız kişilerce yapılmasıdır. Bağımsızlık denetim mesleğinin vazgeçilmez unsurudur.

Her denetim çalışmasının sonucunda bir rapor düzenlenir: Denetçi oluşturduğu görüşünü ayrıntılı olarak düzenleyeceği bir denetim raporu ile işletme ilgililerine bildirir.

Denetçi ;

Denetlenecek Bilgi ile Önceden Saptanmış Ölçütler

Arasındaki Uygunluk Derecesini
Belirlemede



Kanıt Toplar ve Değerlendirir

Sonuçlarını İşletme İlgililerine
Aktarır.


DENETİMİN TÜRLERİ

1. Amaç Yönünden Denetim Türleri:
a. Mali Tablolar Denetimi
b. Uygunluk Denetimi
c. İç Denetim
d. Faaliyet Denetimi
2. Kapsam Yönünden Denetim Türleri:
a. Zorunlu Denetim
b. İhtiyari Denetim
c. Sürekli Denetim
d. Özel Denetim
e. Ara Denetim
3. Statüsüne Göre Denetim Türleri:
a. Bağımsız Denetim ( Dış Denetim )
b. İç Denetim
c. Kamu Denetimi

Mali Tablolar Denetimi:

Bu tür denetim çalışmasında işletmenin mali tablolarının mali durumu ve faaliyet sonuçlarını doğru ve dürüst genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine ve yasal düzenlemelere uygun olarak yansıtıp yansıtmadığı konusunda bir görüş oluşturulmaya çalışılır. Bu denetime Bağımsız Denetim ve Dış Denetim isimleri de verilmektedir.
Mali Tabloların denetiminde denetçinin dayanağı olan önceden saptanmış ölçütlerin temeli genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine dayanmaktadır.
Bu tür denetimin amacı işletmenin mali tablolarına güvenilirlik kazandırmaktır.
Mali tabloları denetleyen denetçi işletmeeden veya herhangi bir gruptan ayrı olarak bağımsız bir kişiliğe sahiptir.
Amaç; mali tablodaki yanlış beyanların ortaya çıkarılmasıdır.
Denetçi tarafından mali tablo hakkında bir bütün olarak tek bir görüş oluşturmaktadır.
Denetçi mali tabloların güvenilirliği hakkındaki görüşünü mantıklı bir temele oturtmaktadır.
Hata ve hileleri ortaya çıkarmak.
Hata ve hileleri önlemek.
Yönetime öneride bulunmak

Uygunluk Denetim:

Uygnluk denetiminin amacı belli bir otorite tarafından konulmuş olan kurallara uygulayıcıların uyma derecelerinin belirlenmesine yöneliktir. Uygunluk denetiminde önceden saptanmış ölçütler olarak kabul edilen kurallar uygulamada iki farklı grup tarafından oluşturulmaktadır. Bunlar; işletme tepe yönetimleri ve devlet kurumlarıdır. İşletmelerde bu tür denetim genellikle iç denetçiler tarafından yapılmaktadır. Örnek; Bir banka şube müdürünün kredi verme sınırını aşıp aşmadığının banka müfettişleri tarafından incelenmesi.

Faaliyet Denetimi:

Faaliyet denetimi 1960lı yıllardan itibaren gelişmeye başlayan bir denetim türüdür. Faaliyet denetimi işletmenin faaliyetlerinde genel olarak etken ve etkin çalışıp çalışmadığını ortaya koymayı amaçlayan bir denetim türüdür. Etkenlik; işletmenin amaçlarına ulaşmada başarılı olup olmadığını ölçmeye yaramaktadır. Etkinlik ise; işletmenin amaçlarına ulaşma da kaynakları verimli kullanıp kullanmadığını ölçme görevini yerine getirmektedir.
Faaliyet denetimi salt muhasebe işlemleri ile sınırlı olmayıp işletmenin diğer işlevlerini de içermektedir. ( Mali olmayan işler; örgüt yapısı pazarlama politikaları bilgi işlem faaliyetleri Faaliyet Denetimine girmektedir. )
Ölçüt olarak; bütçeler başarı ölçütleri oranlar ve sektör ortalamaları kullanılmaktadır.
Vergi inceleme elemanlarının özellikle imalatçı işletmelerde uyguladıkları randıman oranlarını dikkate alarak yaptıkları denetimde faaliyet denetimidir.

DENETÇİ VE TÜRLERİ

1. Denetçinin Tanımı ve Özellikleri:

Denetçi denetim faaliyetlerini sürdüren yeterli mesleki bilgi ve deneyime sahip bağımsız davranan gerekli ahlaki nitelikleri olan ve çalışmalarında yeterli özeni gösteren kişidir.

Denetçi yeterli mesleki bilgi ve deneyime sahip olmalıdır.
Denetçi bağımsız davranma özelliğine sahip olmalıdır.
Denetçi çalışmalarında gerekli özeni göstermelidir.
Denetçi kişilikli ve ahlaklı olmalıdır.

1. Denetçinin Türleri:

Bağımsız Denetçiler İç Denetçiler ve Kamu Denetçileri olmak üzere üç gruba ayrılır.

Bağımsız Denetçiler:

Bağımsız denetçilerin en başta gelen görevleri mali tabloların denetimidir. Bu denetim görevini yaptıklarında bağımsız denetçi ve dış denetçi adını alırlar.
İşletmelere vergi konularında danışmanlık yapmak
Çeşitli konularda yönetim danışmanlığı yapmak
Muhasebe sistemleri kurmak veya mevcut durumu incelemek ve öneride bulunmak
İç kontrol yapısını oluşturmak
İşletme de iç denetim işlevinin oluşumuna yardımcı olmak
İşletmeler adına çeşitli kurumlarda temsil görevini yürütmek
İşletmelere işgören bulunmasında yardımcı olmak.
Mali tabloların denetiminde bağımsız denetçilerden beklenen işletmenin mali tablolarında yer alan bilgilerin temelde genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine uygunluk derecesi hakkında bir görüş belirtmektir. Bu açıdan bakıldığında işletmelerde olabilecek hata ve hilelerin önlenmesini mali tabloların doğru ve dürüst bir biçimde düzenlenmesi yönetimin sorumluluğundadır.
İşletmenin sonradan içine düşebilecği olumsuz durumlar denetçiyi bağlamaz.

İç Denetçiler:

İşletmenin sürekli çalışanı olarak işletme bünyesinde denetim faaliyetlerini yürüten kişilere iç denetçi adı verilmektedir.
İşletme varlıklarının yeterince korunup korunmadığını araştırmak
Muhasebe belge ve bilgilerinin güvenilir olup olmadığını belirleme
İşletme tepe yönetimi tarafından belirlenmiş olan politika ve prosedürlere uyulma derecesini izleme
İşletme faaliyetlerinin etken ve etkin olup olmadığı konusunda görüş oluşturma
İşletme yönetiminin istediği özel araştırmaları yapma
Bağımsız denetçilerle işbirliğine girme
İç denetçilerin görevlerinden anlaşılacağı üzere işletmelerde uygunluk ve faaliyet denetimi yaparlar. İç denetçiler yaptıkları çalışmalar sonucunda bulgularını ve önerilerini bir rapor biçiminde tepe yönetimine sunarlar.



Kamu Deneçileri:

Kamu kurumlarına bağlı olarak çalışıp kamu yararına denetim yapan kişilere kamu denetçisi adı verilmektedir. Kamu denetçileri oluşturulmuş olan yasa yönetmelik ve genel politikalara göre denetim faaliyetinde bulunurlar.
Kamu denetçileri kendi kurumlarında yaptıkları çalışmalarda iç denetim özel sektör kuruluşlarında yaptıkları çalışmalarda kamu denetimi görevini yerine getirirler. Bunlar;

Devlet Denetleme Kurulu
Sayıştay
Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu
Maliye Bakanlığına bağlı Maliye Müfettişleri Hesap Uzmanları Gelirler Kontrolörleri ve Vergi Denetmenleri Kurulları
Hazine Müşteşerlığı Bankalar Yeminli Murakıplar Kurulu
Sermaye Piyasassı Denetleme Kurulu
Ticaret Bakanlığı Teştif Kurulu
SSK Teftiş Kurulu

GENEL KABUL GÖRMÜŞ DENETİM STANDARTLARI

Denetim standartları denetçiye mesleki sorumluluğunu yerine getirmesinde yardımcı olan ve ona denetim faaliyetlerinde ışık tutan genel ilkelerdir.

Standartların amacı denetim çalışmalarının kalitesini üst düzeyde tutabilmektir.
Bu standartlar denetçilerin niteliklerini sorumluluklarını yapmaları gereken çalışmaların neler olması gerektiğini genel düzeyde belirleyen kurallar topluluğudur.
Standartlar denetçilere yol göstermeyi amaçlayan kılavuzlardır.

Genel Standartlar:

Denetim çalışmaları yeterli mesleki eğitim ve deneyime sahip denetçi adı verilen kişi veya kişiler tarafından yapılmalıdır.
Denetçiler görevlerinin her aşamasında bağımsız davranma mantığını korumalıdırlar.
İncelemeler sırasında ve denetim raporu hazırlanırken gerekli mesleki özen gösterilmelidir.

Mesleki Eğitim ve Deneyim: Birinci standart denetimi yapan kişilerin yeterli mesleki eğitim ve deneyime sahip olmaları gerektiğini belirlemektedir.
Bağımsızlık: Denetim faaliyetlerinin sürdürülmesinde sonuçların değerlendirilmesinde ve denetim raporunun oluşturulmasında yansız bir bakış açısına sahip olmalıdır.
Gerekli Mesleki Özen: Denetçinin denetim çalışmalarında işine gereken önem ve özeni göstermesi gerekmektedir.

Çalışma Alanı Standartları:

Denetim çalışması yeterli bir biçimde planlanmalı ve varsa yardımcılar uygun bir biçimde gözlenmelidir.
Denetçi çalışmalarını planlamak ve uygulayacağı testlerin niteliğini zamanlamasını ve de kapsamını belirleyebilmek için işletmenin iç kontrol yapısını incelemeli ve değerlendirmelidir.
İncelenen mali tablolar hakkında bir görüşe ulaşılmasına yardımcı olması amacıyla sayım gözlem soruşturma ve doğrulama gibi denetim teknikleri yardımıyla yeterli sayı ve güvenilirlikte kanıt elde edilmelidir.
Çalışma alanı standartları genel standartların aksine denetçinin kişiliği ile ilgili olmayıp denetim çalışmasına başladığında en azından neler yapılması gerektiğini ortaya koymaktadır.

Denetimin Planlanması ve Gözetim: Denetim sürecinin ilk aşaması denetim planının hazırlanmasıdır. Denetim Planlaması yapılmasının temelde üç nedeni vardır:

Yeterli sayı ve kalitede kanıt elde edebilmek
Denetim maliyetlerini mantıklı bir düzeyde tutabilmek
Denetlenen işletme ile ilgili yanlış anlaşılmalara olanak vermemek.

İç Kontrol Yapısının İncelenmesi ve Değerlendirilmesi: İç kontrol yapısı ne kadar kaliteli ise bilgilerin güvenilirliği de o oranda artmaktadır. Genel kabul görmüş denetim standartları bağımsız denetçiden çalışmalarının yapısını zamanlamasını ve kapsamını belirlemeden önce işletmenin iç kontrol yapısını incelemesini ve değerlendirmesini istemektedir.

Yeterli Sayı ve Kalitede Kanıt Toplama:



Raporlama Standartlar:

Bu bölümde yer alan standartların tümü her denetim çalışmasının sonunda düzenlenen denetim raporunda bulunması gereken özelliklere ayrılmıştır.

Genel Kabul Görmüş Muhasebe İlkelerine Uygunluk: Raporlama standartların ilki denetçiden incelenen işletmenin mali tablolarında yer alan bilgilerin genel kabul göörmüş muhasebe ilkeleri ile olan uygunluk derecesini belirtmesini istemektedir.
Devamlılık Özelliği: Bu standart işletmenin denetlendiği yıl ile önceki yıla ait mali tablolarında yer alan bilgilerin karşılaştırılabilir özellik taşıyıp taşımadıklarını kontrol altına almaktadır.
Açıklayıcı Bilgiler: Denetçi bu açıklayıcı bilgilerin yeterli olup olmadığını raporunda belirtmek zorundadır.
Denetçi Görüşünün Beyanı: Bu standart denetçinin mali tabloları incelemesi sonucunda vardığı görüşünü raporunda belirtmesi gerektiğini hüküm altına almaktadır. Genel kabul görmüş denetim standartları denetçiye görüş bildirme konusunda dört seçenek sunmaktadır. Olumlu Görüş Şartlı Olumlu Görüş Olumsuz Görüş ve Görüş Bildirmekten Kaçınma.

1. MALİ TABLOLARIN BAĞIMSIZ DENETİMİNİN HEDEFLERİ

Mali tablo ve eklerinde sunulmuş olan bilgilerin genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine olan uygunluk derecesi hakkında bir görüşe varmak. ( Mali Tablolar Denetimi )

Mali Tabloların Denetiminde Döngü Yaklaşımı:

Döngü yaklaşımında mali tabloları oluşturan süreç işlevsel bölümlere ayrılmaktadır. Her döngünün kapsamına aralarında doğrudan ilişki bulunan hesaplar alındığından denetim daha etkili bir konuma ulaşmaktadır.

Her döngü ayrı ayrı incelenmektedir. Ancak aralarında bir kopukluk bulunmamaktadır.
Her döngünün incelenmesi tamamlandıktan sonra elde edilen sonuçlar birleştirilmektedir.
Ortaya çıkan sonuçlara göre mali tablolar hakkında genel bir görüşe ulaşılmaktadır.

Bölümlemenin yapılmasındaki temel mantık aralarında işlevsel ilişki bulunan hesapları biraraya getirmektir. Örneğin; satışlar satış iadeleri iskontoları tahsilat işlemleri vb. Finansal işlemlerin SATIŞ VE TAHSİLAT DÖNGÜSÜ üyelerini oluşturmaktır. Denetim Döngüsünden sonra Denetim Hedeflerine geçilir.

Hesaplarla İlgili Denetim Hedeflerinin Oluşturulması:

Mali tabloların denetimi için döngü yaklaşımı kullanımıyla gerekli bölümler oluşturulduktan sonr denetim hedefleri belirlenmektedir. Her döngüde yer alan unsurlar özelliklerne göre ayrı ayrı incelenmektedir. Denetçi işletmenin iddalarına karşılık denetim hedeflerini belirleyerek gerekli çalışmaları yapmaktadır. Bu noktada yönetimin her iddasına karşı gelen bir denetim hedefi bulunmaktadır.

1. Yönetimin İddiaları:

Varolma ve Oluşturma
Bütünlük
Haklar ve Yükümlülükler
Değerleme ve Dağıtım
Sunuş ve Açıklama

Varolma ve Oluşturma: Bu noktada işletme yönetimi mali tablolarda yer alan varlık yabancı kaynak ve öz kaynakların fiilen varolduğunu ve gelir veya giderlerin fiilen oluştuğunu iddia etmektedir. Örneğin; Kasa hesabında gözüken 1 milyar liralık nakit para fiilen kasa da bulunmaktadır.
Bütünlük: Mali nitelikteki işlemlerin tamamının mali tablolara yansıdığını iddia etmektedir. Örneğin; İşletmenin yaptığı tüm satışlar satış hesabına kaydedilmiştir.
Haklar ve Yükümlülükler: Bu iddia belirli bir tarihte bilanço da yer alan varlıkların gerçekten işletmeye ait olduğunu ve gözüken borçların ise fiilen işletmenin yükümlülükleri olduğunu ortaya koymaktadır.
Değerleme ve Dağıtım: Bu iddia ile tablolarda yer alan hesap bakiyelerinin olması gereken tutarlarda olduğu belirtilmektedir. Ayrıca yapılması gereken dağıtımların gerçekleştiği iddia edilmektedir. Örneğn; Amortisman gideri payı...
Sunuş ve Açıklama: Bu iddia ile ilgili hesapların mali tablolarda uygun bir biçimde sınıflandırıldığı tanımlandığı ve açıklandığı belirtilmektedir.

2. Hesaplarla İlgili Genel Denetim Hedeflerinin Oluşturulması:

Denetçinin amacı yukarıda sıralanan işletme iddialarının doğru olup olmadığını ortaya koyabilecek çalışmalar yapmaktır. Bu amaca ulaşmak için çeşitli denetim hedefleri oluşturulmaktadır. İşletmentin iddialarını araştırmaya yönelik denetim hedefleri aşağıda sıralanmıştır:

Geçerlilik: Geçerlilik hedefi işletme yönetiminin varolma ve oluşma iddialarına karşılık gelmektedir. Örneğin; işletmenin deposunda 10 milyar liralık malın olduğu iddiası varsa denetçi stoğun gerçekten olup olmadığını ortaya koyacak çalışmalar yaparak hedefine ulaşacaktır.
Bütünlük: Denetçi bu çalışması ile dönem içinde işletme de meydana gelen hareketlerin muhasebe kayıtlarına ve mali tablolara tam olarak yansıtılıp yansıtılmadığını anlamayı hedeflemektedir.
Sahiplik: Mali tablolarda gözüken varlıkların ve borçların gerçekten işletmeye ait olup olmadığını anlamaya yönelik bir hedeftir.
Değerleme: Mali tablolarda yer alan hesap bakiyelerinin gerçekten olması gereken tutarda olup olmadığını anlamaya yönelik hedeftir.
Sınıflandırma: Bu hedef aracılığı ile muhasebe de gerçekleşen işlemlerin doğru hesaplara kaydedilip kaydedilmediğini anlamaya yönelik çalışmalar yapılmaktadır. Hesap planı ile doğrudan ilgli olan bu hedefte işlemlerin doğru hesapta hesap grubunda ve hesap sınıfında yer alıp almadığı araştırılır.
Hesap Kesimi:
Mekanik Doğruluk: Bu hedef mali tablolarda yer alan bakiyelerin oluşmasında rol oynayan tutar hareketlerinin matematik açıdan doğru olup olmadığını anlamaya yöneliktir. Örneğin; defterler arası nakillerin yapılan dört işlem hesaplarının doğru olup olmadığı araştırılır.
Sunuş: Mali tablolardaki dipnotların olup olmadığı araştırılır.

2. DENETİM KANITLARI ve PROSEDÜRLERİ

A.DENETİM KANITI

1. Denetim Kanıtının Yapısı:


Denetim kanıtı denetlenen bilgilerin önceden belirlenmiş ölçütlere uygunluk derecesini belirlemek amacıyla denetçi tarafından kullanılan her türlü bilgi belge ve kayıtlardır.
Başka bir ifade ile mali tabloların genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine uygun olarak düzenlenip düzenlenmediği konusunda denetçiyi ikna etmeye yarayan her türlü araca denetim kanıtı adı verilmektedir.

Denetçi görüşünü mantııklı bir temele oturtmak durumundadır.
Bu temeli sağlayabilmesi için her işletme iddiası ile ilgili olarak kanıt toplaması gerekmektedir.
Kanıtlar çeşitli denetim teknikleri yardımıyla elde edilecektir.
Toplanan kanıtlar yeterli sayı ve güvenilirlikte olacaktır.

Denetçi kanıt toplamaya başladığında muhasebe verilerinden elde edilen kanıtları işletmede hazır bulur. Bu sınıfa giren kanıtlar işletme tarafından mali tablolar ve muhasebe ortamı aracılığı ile denetçiye sunulur. Denetçi bu tür kanıtları yoğun bir biçimde kullanılır. Ancak bunların kökeni işletmeye dayandığından güvenilirlikleri tam değildir. İşletme kanalı ile elde edilen kanıtların denetçi tarafından doğrulanması gerekir. Bu nedenle denetçi bu kanıtları destekleyen çeşitli kanıtlar toplar ve kullanılır.

Denetim Kanıtlarının Sayısını Etkileyen Unsurlar: ( ÖRENA )

Önemlilik
Risk
Nitelik
Ekonomik Etkenler
Anakütlenin Büyüklüğü ve Özelliği

Denetim Kanıtlarının Güvenilirliğini Etkileyen Unsurlar:

Denetçi yeterli sayı da kanıt toplamanın yanısıra yeterli güvenilirlikte kanıt toplamak durumundadır. Genel anlamda bakıldığında özellikler işletmenin muhasebe verilerinden elde edilen kanıtların güvenilirliği iç kontrol yapısı ile doğrudan ilgilidir. İşletmede iç kontrol yapısının etkinliği arttıkça kanıtların güvenilirliği de artmaktadır.

Kanıtın İlgili Olması
Kanıtın Kaynağı
Kanıtın Zamanı
Kanıtın Objektifliği






2. Denetim Kanıt Türleri:

Fiziksel Kanıtlar
Doğrulama Kanıtları
Belgelerden Elde Edilen Kanıtlar
Gözlem Sonucu Elde Edilen Kanıtlar
Soruşturmalar Sonucu Elde Edilen Kanıtlar
Mekanik Doğruluk Kanıtları
Analitik Kanıtlar

Fiziksel Kanıtlar: İşletme de fiziki varlık olarak bulunan aktif unsurların inncelenmesi veya sayılması yoluyla elde edilen kanıtlar fiziki kanıt olarak kabul edilmektedir. Fiziki kanıtlar güvenilirlik derecesi yüksek kanıtlardır. Sağlamlılık düzeyi yüksek fiziki kanıtlar kasa stok menkul kıymetler ve madi duran varlıklardan elde edilmektedir.

Doğrulama Kanıtları: Doğrulama denetçinin işletme de bulunan bazı bilgileri üçüncü kişilere sorarak kanıt toplaması işlemidir. Bu yollar elde edilen kanıtlara Doğrulama Kanıtları adı verilmektedir. Doğrulama işletme yönetiminin etkisi altında olmayan kaynaklara yaptırıldığından elde edilen kanıtlar güvenilir kanıt olarak değerlendirilir. Doğrulama işlemi üçüncü kişilerin işletmeyle ilişkisini gösteren hesap bakiyeleri üzerinden yapılmaktadır. Örneğin; Bankadaki para – Bankadan alınan hesap ekstresi .
Belgelerden Elde Edilen Kanıtlar: İşletme de bulunan belgeden denetçiler yaygın biçimde kanıt elde etmektedir. Belge İncelenmesi denetçinin işletmenin muhasebe kayıtlarında ve mali tablolarında yer alan tutarların dayandığı belgelerin incelenmesi sürecidir. Genel oolarak işletmede bulunan belgeler iki gruba ayrılır:
Dış Belgeler: İşletme dışında düzenlenip işletmeye gelen belgelerdir. Müşteriden gelen sipariş formaları alış faturaları vergilerle ilgili belgeler.
İç Belgeler: İşletme içinde düzenlenen belgelerdir. Satış faturaları ve sevk irsaliyeleri.
Denetçi açısından her belge aynı güvenilirliğe sahip değildir. Genel kural olarak bir belgenin üzerinde işletme yönetiminin etkisi azaldıkça o belgenin güvenilirliği artmaktadır.

Gözlem Sonucu Elde Edilen Kanıtlar: Denetçinin işletme faaliyetlerini gözlemesi sonucu elde edilen kanıtlar bu gruplara girmektedir. Örneğin; kasanın sayılması gibi.

Soruşturmalar Sonucu Elde Edilen Kanıtlar: Bu tür kanıtlar denetçinin işletme çalışanlarına sorduğu sorular sonucu alınan yanıtlardan elde edilmektedir. Soruşturma sonucu elde edilen bilgiler yazılı ve sözlü olmaktadır. Ancak güvenilirlik açısından yazılı olmalarında yarar vardır.

Mekanik Doğruluk Kanıtları: Hesaplardaki tl miktarları.

Analitik Kanıtlar: Çeşitli analitik inceleme prosedürlerinin uygulanması ile elde edilen kanıtlardır. Hesapları çeşitli oran analizleri ile değerlendirir. Amaç denetçinin beklentileri ile işletmenin iddialarını karşılaştırarak kanıt toplamaktadır.








2. Denetim Prosedürleri:

Denetim prosedürleri denetçi tarafından kanıt toplama ve değerlemede kullanılan yöntem ve tekbikler veya yürütülen faaliyetler sürecidir. Denetim prosedürleri yukarıda açıklamaya çalıştığımız denetim kanıt türlerinin elde edilmesinde yazılı bir biçimde getirilmiş ayrıntılı aşamalardan oluşan bir süreçtir. Denetim prosedürlerinin bir süreç olduğu ve denetim tekniklerinin de bu süreç içinde kullanılan araçlar olduğu biçimindedir.

Denetim Teknikleri:

Denetim teknikleri denetim kanıtlarını elde etmede kullanılan çeşitli yöntemlerdir. 10 adet denetim tekniği bulunmaktadır. Bunların ilk üçü ana denetim teknikleri olarak diğerleri yardımcı dennetim teknikleri olarak kabul edilmektedir. Genelde ana denetim teknikleri her denetim çalışmasında zorunlu olalrak kullanılmaktadır.

Fiziki İnceleme Tekniği
Doğrulama Tekniği
Belgelerin İncelenmesi Tekniği
Kayıt Sürecinin İzlenmesi Tekniği
Yeniden Hesaplama Tekniği
Gözlem Tekniği
Derinlemesine Araştırma Tekniği
Soruşturma Tekniği
İlgili Hesaplar Arasında İlişki Kurma Tekniği
Analitik İnceleme Tekniği

Fiziki İnceleme Tekniği: Fiziki inceleme tekniği fiziki kanıtları elde edebilmek için sürdürülen faaliyetlerden oluşan bir tekniktir. Bu teknik işletme de fiziki olarak bulunan varlıklara uygulanabilmektedir. Örneğin; kasanın stoğun ve maddi duran varlıkların sayım işlemleri bu teknik ile gerçekleştirilir. Tekniğin uygulanmasındaki temel denetim hedefi işletmenin bilançosu aracılığı ile varolduğunu iddia ettiği fiziki varlııkların işletme de gerçekten bulunup bulunmadığını anlamaya yöneliktir.

Doğrulama Tekniği: Doğrulama tekniği işletme dışındaki bağımsız kaynaklardan işletme ile ilgili konularda bilgi alma yöntemidir. Doğrulama tekniğinin işleyişinde bilgiler bağımsız kaynaklardan doğrudan doğruya denetçiye geldiğinden elde edilen kanıtlar güvenilir olarak kabul edilmektedir.
Denetçi almak istediği bilgileri içeren doğrulama mektubunu işletme adına düzenler
Mektup işletme yönetimi tarafından imzalanır böylece gerekli onay alınmış olur
Denetçi mektupları adreslerine postalar
Yanıtların denetçiye gelmesi sağlanır. Bu amaçla billgi istenen kişiye denetçinin adresini taşıyan bboş bir zarf göndermekte yarar vardır
Gelen yanıtlar denetçi tarafından işletmenin kayııtları ile karşılaştırılır. Farklar varsa belirlenir ve incelemeye alınır.

Olumlu Doğrulama: Bu tür doğrulama biçiminde mektuba işletmenin kayıtlarında göözüken bilgi yazılır ve ilgili kaynaktan bunun doğru olup olmadığı sorulur. Bu süreçte karşı taraftan bildirilen bilginin doğru veya yanlış olduğuna bakılmaksızın yanıt verilmesi istenmektedir.
Olumsuz Doğrulama: Doğrulama mektubuna karşı tarafla illgili olarak işletme kayıtlarında gözüken bilgi yazılır ve bu bilgi yanlışsa yanıt istenir. Bilgi doğru ise yanıt verilmesi istenmmez. Dolayısıyla karşı taraftan yanıt gelmezse ilgili bilginin doğru olduğu kabul edilir.
Boş Bakiyeli Doğrulama: Doğrulama mektubuna işletmenin kayıtlarında karşı tarafla ilgili olarak gözüken bilgi yazılmaz ve ilgili kaynaktan kendi kayıtlarında gözüken bilgi sorulur.

Belge İncelemesi Tekniği:Muhasebede ve denetimde belgelerin önemi çok büyüktür. Genel kurala göre muhasebede belgeye dayanmayan kayıt yapılması kabul görmemektedir. Bu nedenle denetim çalışmalarında belgelerin incelenmesine ayrı bir özen gösterilir.
Muhasebe de yapılmış bir kaydın doğru olup olmadığını anlamak amacıyla kaydın dayanağı olan belge ve belgelerin incelenmesi tekniğine Belgelerin İncelenmesi Tekniği adı verilmektedir.

Kayıt Sürecinin İncelenmesi Tekniği: Kayıt süreci içerisinde yapabilecek hata veya düzensizlikleri ortaya çıkartabilmektir. İşletmeler genellikle kayıt süreçlerini iç kontrol yapılarına bağlı olarak düzenlerler. Dolayısıyla kayıt süreci izlenirken kontrolların test edilmesi işlemi de yapılmış olur.

Yeniden Hesaplama Tekniği: İşletmenin muhasebe sisteminde yer alan çeşitli hesapların denetçi tarafından tekrar yapılması işlemidir. Amaç işlemlerin doğruluk açısından test edilmesidir. Örneğin; Genel toplamların yeniden alınması Amortismanlar Karşılık Ayırmalar vb...

Gözlem Tekniği: İşletme de bir işlemin sürerken veya tamamlanması aşamasında denetçi tarafından izlenmesi tekniğidir. Amaç çeşitli faaliyetlerin olması gerektiği biçimde yürütülüp yürütülmediğini anında gözleyerek kanıt toplayabilmektir.
Denetçi bu yolla para hareketlerini izleyebilir işletmeye mal giriş veya çıkışlarını gözleyebilir. Bu tekniğin uygulanmasıyla işletme de iç kontrol politika ve prosedürlerine uyulup uyulmadığını anlaşılabilir. Envanter sayımlarında çoğunlukla bu teknik kullanılır.

Derinlemesine Araştırma Tekniği:

Soruşturma Tekniği: Soruşturma çeşitli konularda işletme çalışanlarına soru sorulması tekniğidir. Bu tekniğin kullanımıyla elde edilen yanıtlar yazılı veya sözlü olabilir. Ancak güvenilirlik açısından yazılı yanıt alma yolu seçilir.

İlgili Hesaplar Arasında İlişki Kurma Tekniği: Muhasebe sisteminde yer alan çeşitli hesaplar arasında belirli derecelerde ilişkiler bulunmaktadır. Muhasebe tekniği açısından bir hesaptaki hareeket diğer bir hesabı doğrudan etkilemektedir. Örneğin; Satışlar = Satışlar Satış İadeleri Satış İskontoları vb.

Analitik İnceleme Tekniği: Analitik inceleme tekniği işletmenin kayıtlarında yer alan veriler ile çeşitli finansal veya finansal olmayan veriler arasında anlamlı ilişkiler kurarak beklentilerin gerçekleşip gerçekleşmediğine bakma işlemi olarak tanımlanmaktadır.


3. ÇALIŞMA KAĞITLARI

Çalışma Kağıtlarının Tanımı:

Çalışma kağıtları denetçinin denetlediği işletme ile ilgili olarak elde ettiği bilgileri uyguladığı denetim prosedürlerini yaptığı denetim testlerini ve varmış olduğu sonuçları göstermek amacıyla düzenlediği veya elde ettiği her türlü yazılı belgelerdir.

Çalışma Kağıtlarının Yararları:

Denetim raporunun hazırlanmasına esas teşkil eder.
İç kontrol yapısının tanınmasına ve kontrol riskinin belirlenmesine yardımcı olurlar.
Denetim çalışmalarının kesintisiz ve düzenli bir biçimde yürütülmesine olanak sağlarlar.
Denetim sonrası gerektiğinde denetçi tarafından savunma aracı olarak kullanılırlar.
Bilgi kaynağı olma niteliği vardır.
Sonraki denetim çalışmalarının planlamasında yarar sağlarlar.

Çalışma Kağıtlarının Düzenleme İlkeleri:

Her çalışma kağıdının üst kısmında denetlenen işletmenin adı denetim tarihi çalışma kağıdının ismi düzenleyenin adı düzenlenme tarihi ve çalışma kağıdını tanımlayan indeks belirlemeleri yer almalıdır.
Her denetim konusu veya alanı için ayrı ayrı çalışma kağıdı düzenlenmeldir.
Her çalışma kağıdı düzenleyen ve herektiğinde yetkili kişi tarafından imzalanmalıdır.
Çalışma kağıtlarında bulunan bilgiler şüpheye yer bırakmayacak şekilde açık olmalıdır. Bilgilerin kaynakları net bir biçimde ortaya konulmalıdır.
Her çalışma kağıdında gerekli indeks ve atıf sistemi uygun bir biçimde kullanılır.
Denetim çalışmaları sırasında yapılanların tümü çalışma kağıtlarına geçirilmelidir.
Çalışma kağıtları açık okunaklı ve anlaşılır olmalıdır.

Çalışma Kağıtlarının Dosyalanması

Cari Dosya: Denetçinin sırf denetlenen yıla ait olarak kullandığı ve yararlandığı çalışma kağıtlarını koyduğu dosyaya Cari Dosya adı verilmektedir. Yıllık çalışma dosyası da denilen bu dosyada yer alan çalışma kağıtları genellikle sonraki yıllarda kullanılmamaktadır. Cari dosyada aşağıdaki çalışma kağıtları konulmaktadır;

Denetim Anlaşması
Denetim Programı
İç Kontrol Anket Formları
İç Kontrol Notları ve Akış Çizelgeleri
Yazışmalar
Tutanak ve Sözleşme Örnekleri
Denetim Mizanı
Düzeltme Tabloları
Doğrulama Mektuplarına Gelen Yanıtlar
Mali Tablo Taslakları
Denetim Raporu


Sürekli Dosya: İşletmenin sonraki yıllarda yapılacak denetimlerinde kullanabilecek çalışma kağıtlarının yer aldığı dosyaya Sürekli Dosya adı verilmektedir.

İşletmenin Ana Sözleşmesi
Hesap Planı ve Açıklamaları
Organizasyon Şeması ve Yönetmeliği
Kontrat Sözleşme ve Anlaşmalar
İşletme ve Sektörü ile İlgili Tanıtıcı Bilgiler
Yönetim Kurulu Tutanakları
Hesap Analiz Cetvelleri
Vergi Beyannamelerinin Kopyaları
İstatistiki Bilgiler
Önceki Yıl Mali Tablo Kopyaları
Önceki Yıl Denetim Raporu Kopyaları

Çalışma Kağıtlarının Gizliliği:

Çalışma kağıtları denetçiler tarafından korunmak ve gizli tutulmak zorundadır. Denetçiler çalışma kağıtlarında yer alan bilgileri açıklayamazlar kullanamazlar reklam aracı yapamazlar ve başkalarına aktaramazlar. Bunun tek istisnası: maliye ve mahhkemelerdir. Bu kurumların talepleri durumunda denetçilerr çalışma kağıtlarında yer alan bilgileri açıklamak zorundadırlar.
Çalışma kağıtları belli bir zaman süresince korunmak durumundadır. Bu zaman genellikle 10 yıldır. Bu süreden sonra çalışma kağıtları istenirse denetçi tarafından imha edilebilir.

4. DENETİM SÜRECİNİN AŞAMALARI

Denetim Süreci İle İlgili Genel Açıklamalar:

Denetim süreci denetçinin bir müşteri işletmenin denetimini kabul etmesi ile başlayıp denetim raporunun verilmesiyle biten bir aşamalar zincirinden oluşmaktadır.

A. Müşterinin Kabulü ve Denetim Aşamasının Yapılması ( Kabul )
B. Denetim Planının Hazırlanması ( Plan )
C. Denetim Çalışmalarının Yürütülmesi ( Test Etme Aşaması )
D. Denetim Raporunun Hazırlanmas ( Rapor )

Kabul – Plan – Test Etme Aşaması - Rapor

Denetim Süreci 4 aşamadan oluşur. Bunlar;

İlk aşamada denetim yaptırtmak için başvuran işletmenin tanınması ve varılan sonuca göre işin kabulü ve denetim anlaşmasının yapılması işlemleri gerçekleşmektedir. ( Denetim Anlaşması )
İkinci aşama denetim sürecinin son derece önemli bölümlerinden biridir. Bu aşamada işletme ayrıntılı bir biçimde tanınmakta denetim risk modelini oluşturan unsurlar belirlenmekte iç kontrol yapısı tanınmakta ekip ve zaman planlaması yapılmakta toplanan bilgilere göre denetim programları düzenlenmektedir. ( Denetim Programları Düzenlemek )
Üçüncü aşama denetim çalışmalarının yapıldığı bölümdür. Bu aşama da uygunluk ve maddilik testleri yapılmakta yeterli sayı ve güvenilirlikte kanıtlar toplanmaktadır. ( Denetim Çalışması )
Son aşama denetim görüşünün oluşturulduğu ve denetim raporunun düzenlendiği bölümdür. ( Rapor )


Müşteri Kabulü ve Denetim Anlaşmasının Yapılması:
Denetim faaliyetinin başlayabilmesi için denetçi veya denetim kuruluşunun bir müşteri ile anlaşması gerekmektedir. Denetçinin bir müşteri işletme ile çalışmaya başlaması için iki aşamadan geçilmesi gerekmektedir.
Herhangi bir işletmenin denetim isteği ile denetçiye başvurması
Denetçinin isteği değerlendirerek işi alıp almayacağına karar vermesi
Bir işletmenin denetim yaptırmak amacıyla bir denetçiye başvurmasında herhangi bir prosedür bulunmamaktadır. İşletme tamamen serbest bir biçimde denetim yaptırtmak istediği denetçiyi seçebilir.

Müşteri İşletmenin Tanınması:
Bir işletmeden denetim isteği geldiğinde denetçi işi kabul etmesi durumunda yükleneceği riski belirleyebilmek için işletmeyi tanıma yoluna gider. Bu amaçla aşağıda sıralanan işlemler yapılır:
İşletmenin faaliyette bulunduğu sektördeki durumu ile ilgili bilgiler toplanır.
Genel olarak işletmenin geçmişi incelenir.
Çeşitli kurumlarla olan ilişkileri araştırışlır. Özellikle devlet kurumları ile olan ilişkilerinin sağlıklı olup olmadığına bakılır.
İşletme mali tabloları genel olarak incelenerek mali durumu ve faaliyet sonuçları hakkında bilgi sahibi olunmaya çalışılır.
Tepe yöneticilerinin dürüst olup olmadıkları ve ilişkileri araştırılır denetim faaliyetlerine bakışları belirlenir.
Denetimin hangi amaçla istenildiği öğrenilir.
İşletmenin kabulü ile denetçinin toplumda itibar kaybedip kaybetmeyeceği konusunda bilgi sahibi olunmaya çalışılır.
Varsa önceki denetçiyle görüşme yapılır.
İşletme de bağımsız bir çalışmanın yapılıp yapılmayacağı hakkında araştırma yapılır.
İşletmenin uyguladığı muhasebe sistemi genel olarak incelenerek denetim çalışmalarını kolaylaştıracak özellikte olup olmadığına bakılır.

Denetim Aşamasının Yapılması:
İşletme hakkında toplanan bilgilerin irdelenmesi sonucunda denetçi işi alıp almama konusunda bir karara varacaktır. Kararını işi kabul etme yönünde veren denetçi durumu bir mektup ile işletmeye bildirir. Gönderilen ve taraflarca imzalanan bu mektup sözleşme niteliğindedir. Bu nedenle adına Denetim Sözleşmesi veya Denetim Anlaşma Mektubu denilmektedir. Denetim anlaşmasında bulunması gereken unsurlar:
Yapılacak denetimin konusu
Mali tablolarla ilgili olarak yönetimin sorumluluğunun içeriği
Yapılacak çalışmaların niteliği ve neler olduğu
Denetimin zamanlanması
Denetim ücretinin ne olacağı
Ek çalışmalar ve ek raporlar isteniyorsa bunların içerikleri
Anlaşma mektubunun işletme tarafından imzalanıp bir kopyasının denetçiye gönderilmesiyle denetim fiilen başlamış olur.

Önemli: SPKya tabi kuruşlarda denetim firmasının seçimine GENEL KURUL karar verirken Bankalarda YÖNETİM KURULU karar verir.
Önemli: Denetim sözleşmesinin bir örneği imzalandıktan sonra 6 gün içinde SPKna bildirilir. Bankalarda bu zorunluluk bulunmamaktadır.
 
Kayıt Tutuldu Kayıt Tutuldu  
  Herkesin yazı yazması yönetici tarafından engellenmiştir.
EN ÜST Cevapla
Sistem: FireBoardGönderileri Masaüstünüze Alın